Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan ayı raporunda enflasyondaki artışın ekonomik durgunluk ile birlikte seyrettiğini belirtti. Raporda, enerji ve gıda fiyatlarının tüketici fiyatlarını yukarı çeken ana faktörler olduğu vurgulandı. Özellikle konutlarda kullanılan doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki “kademeli artış” uygulaması, faturaları önemli ölçüde yükseltti. Aynı zamanda, Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle akaryakıt fiyatlarının da artmaya devam ettiği ifade edildi.
Gıda fiyatlarına bakıldığında ise, işlenmemiş gıda grubunda et ve sebze fiyatlarının ön planda olduğu, işlenmiş gıdalarda ise ekmek fiyatlarının yükselişinin Nisan ayı enflasyonunun temel itici gücü olduğuna dikkat çekildi.
KREDİ FAİZLERİ YÜKSEK SEVİYELERDE
Küçük işletmeler ve halkın finansmana erişiminde büyük zorluklar yaşanırken, bankalardaki faiz oranlarındaki artış dikkat çekti. İhtiyaç kredisi faiz oranı 441 baz puan artarak yüzde 63,1’e, konut kredisi faizi 267 baz puan artışla yüzde 36,8’e, taşıt kredisi faizi ise 397 baz puan artarak yüzde 39,6’ya ulaştı. TL mevduat faizi de 260 baz puan artışla yüzde 47,2 seviyesine tırmandı. Ayrıca, 27 Mart’ta gerçekleştirilen düzenlemelerle, deprem bölgesindeki kredilere yönelik istisnaların kaldırılması ve esnaf kredilerinin kapsamının daralması, ekonomik sıkıntı çeken halk ve küçük esnaf için durumu daha da zorlaştırdı.
EKONOMİDE YAVAŞLAMA GÖRÜLÜYOR
Merkez Bankası, ekonomik faaliyetlerde belirgin bir yavaşlama gözlemledi. Perakende satış hacminin aylık bazda azaldığı, beyaz eşya ve otomobil satışlarının ilk çeyrekte gerilediği aktarıldı. İmalat sanayisinde de gelecekteki sipariş beklentilerinin düştüğü ve sanayi üretiminin zayıf seyrettiği kaydedildi. Bu durum, fabrikalarda üretimin durma noktasına geldiğini ve tüketimin büyük ölçüde azaldığını gösteriyor.
CARİ AÇIK VE REZERVLERDE DÜŞÜŞ
Dış ticaret dengesinde de olumsuz bir tablo ortaya çıktı. Şubat ayında cari işlemler dengesi 7,5 milyar ABD doları açık verirken, yıllık birikimli açık 35,4 milyar ABD dolarına ulaştı. Merkez Bankası’nın brüt rezervleri, 13 Mart’tan 17 Nisan’a kadar olan süreçte 15,2 milyar ABD doları azalarak 174,5 milyar ABD dolarına geriledi. Bu durum, döviz krizine karşı savunma mekanizmasının zayıfladığını işaret ediyor.
HALKIN ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜKSEK
Banka ile halkın enflasyon beklentisi arasındaki fark, yapılan anketlerle ortaya kondu. Piyasa katılımcılarının 2026 sonu için enflasyon beklentisi %27,5’e çıkarken, hanehalkının 12 ay sonrası için öngördüğü enflasyon oranı %49,9 olarak ölçüldü. Bu veriler, toplumda enflasyonun düşeceğine dair bir inancın kalmadığını gösteriyor.
SIKI PARA POLİTİKASI DEVAM EDİYOR
Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini %37 seviyesinde tutmaya karar verirken, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruşun süreceği açıklandı. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma yaşanması durumunda, faizlerin daha da artırılabileceği sinyali verildi. Orta vadeli %5 enflasyon hedefinin hala masada olduğu ifade edildi.
