İsrail’in, Gazze’ye insani yardım götüren ve “Rotamız Filistin, Yükümüz Özgürlük” slogarıyla yola çıkan Mavi Marmara gemisi, Gazze’ye doğru yol alan Küresel Sumud Filosu’nun İsrail unsurları tarafından kuşatılması ile gündeme geldi.
MAVİ MARMARA OLAYI NE ZAMAN GERÇEKLEŞTİ?
İsrail Savunma Kuvvetleri, İHH İnsani Yardım Vakfı ve Özgür Gazze Hareketi’nin organize ettiği ve Gazze’ye insani yardım taşıyan 6 gemiye; Akdeniz’de, İsrail’den 70-80 mil açıkta uluslararası sularda 31 Mayıs 2010‘da saldırı düzenledi.
MAVİ MARMARA GEMİSİNDE NELER YAŞANDI?
İnsan Hak Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), İsrail’in Gazze’ye uyguladığı ambargoyu delmek ve Gazze halkının temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 2010 Mart ayında biri 3 bin tonluk yük gemisi, diğeri de 1000 kişilik yolcu gemisi satın aldı. İHH İnsani Yardım Vakfı başkanı Fehmi Bülent Yıldırım, Mayıs ayında Gazze’ye doğru yola çıkacaklarını açıkladı.
32 farklı ülkeden 663 yolcu bulunan filoda Almanya, İsveç, Kuveyt parlamentosundan milletvekillerinin yanı sıra Holokost’tan sağ kurtulan kişilerden Hedy Epstein, Nobel Barış Ödülü sahibi Mairead Corrigan ve İsrail parlamentosu milletvekili Hanin Zuabi de bulunmaktadır. Filodaki 663 kişiden 380’i Türkiye, 38’i Yunanistan, 31’i Birleşik Krallık, 30’u Ürdün, 28’i Cezayir vatandaşı.
İsrail savaş gemileri, uluslararası sularda seyreden yardım gemilerinden, rotalarını Aşdod’a çevirmesini istedi fakat yardım gemileri bu talebi reddetti. İsrailli kuvvetler bu cevabın ardından gemilere denizden ve havadan komando çıkarttı.
MAVİ MARMARA OLAYI SONUCUNDA KAÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ?
Saldırıda 9 Türk ve 1 Türk asıllı Amerikan vatandaşı hayatını kaybetti. Saldırıda 23’ü ağır 54 kişi yaralandı.
İsrail’in saldırı sonucu hayatını kaybedenler; Ali Haydar Bengi, Cengiz Songür, Çetin Topçuoğlu, Necdet Yıldırım, Cevdet Kılıçlar, İbrahim Bilgen, Fahri Yaldız, Furkan Doğan, Cengiz Akyüz ve Uğur Süleyman Söylemez.
SALDIRI SONRASI GELİŞMELER
BM İnsan Hakları Konseyi, Mavi Marmara gemisine yönelik saldırıyla ilgili raporunu yayınladı. Rapora göre İsrail ordusu, uluslararası hukuku ihlal etmiştir. Raporda, İsrail askerlerinin yardım filosuna verdiği askeri karşılığın orantısız olduğu ve gaddarlık düzeyinde olduğu belirtilmiştir. Mavi Marmara baskınının açıkça suç teşkil ettiğine dair kanıtların bulunduğu ifade edilmiş ve Türkiye’nin saldırı ile ilgili tezlerinin haklı bulunduğu belirtilmiştir.
ABD Başkanı Barack Obama’nın Orta Doğu turu kapsamındaki İsrail ziyaretinin ardından 22 Mart 2013’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Recep Tayyip Erdoğan’ı telefonla arayarak Gazze filosu saldırısı sırasında meydana gelen can kayıpları nedeniyle gayrıresmi olarak özür dilemiştir. Netanyahu, Türkiye’nin ilişkilerin normalleşmesi için şart koştuğu tazminat ödemeyi kabul etmiştir.
Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye adına özrü kabul ettiğini bildirdi.
Uzun bir müzakere süreci sonrasında hafta başında Türk yetkililer, iki ülke arasında ilişkilerin normalleştirilmesi için yürütülen görüşmelerde anlaşmaya varıldığını açıkladı.
İHH anlaşmayı eleştirdi.
İHH’nin tepkisi üzerine Erdoğan’ın, “Siz kalkıp da Türkiye’den böyle bir yardım götürmek için günün başbakanına mı sordunuz” açıklaması uzun süre gündemde yer aldı.
MAVİ MARMARA GEMİSİN SON DURUMU NE?
7 Ağustos 2010 tarihinde serbest bırakılan “Defne-Y” ve “Gazze” gemileri ile birlikte Mavi Marmara da İskenderun Limanı’na ulaşarak demir attı. Geminin camlarının kırıldığı ve İHH ambleminin beyaz boyayla kapatıldığı görüldü. Geminin değişik bölümlerinde 250 mermi deliği tespit edildi, bu deliklerin İsrail tarafından bir kısmının boyayla bir kısmının da flaster bantlarla kapatıldığı gözlendi.
2019’da Komorlar Bayrağı’na geçen gemi, üzerinde ipotek ve haciz bulunduğu için 2021’de açık arttırma sonucu bir şirkete satıldı ve büyük bir tadilatla Ro-Ro kargo gemisine dönüştürüldü.
Mavi Marmara 2025 yılında ‘Anatolia’ adıyla Ordu’nun Ünye ilçesindeki Ünye Limanı’nda rıhtıma bağlı durumda 47 milyon 500 bin lira muhammen bedelle icradan satışa çıkarıldı.
